İfşa ve şantaj: ne yapmalı? Adım adım rehber

İlk 10 dakika: şimdi ne yapmalı

Şu anda kalbiniz hızlı atıyor ve elleriniz titriyor olabilir. Bu normal. Bu ilk on dakikada verdiğiniz kararlar, sonraki her adımı kolaylaştırabilir ya da zorlaştırabilir; o yüzden listeyi olduğu gibi izleyin. Kimseye cevap yazmadan önce okuyun.

• Ödeme yapmayın. Ne para, ne kripto, ne hediye kartı, ne de yeni bir fotoğraf. Ödeme, tehdidi bitirmez; ödeyebilecek biri olduğunuzu gösterir.
• Tehdit eden kişiyle pazarlığa girmeyin, yalvarmayın, tehdit etmeyin. Kısa kesin ya da hiç yazmayın. Sessizlik, verebileceğiniz en güçlü cevaplardan biri.
• Hiçbir şeyi silmeyin. Mesajları, sohbeti, hesabı, e-postaları silmeyin. Şu an sizi rahatsız eden her şey, birazdan deliliniz olacak.
• Kendi hesabınızı kapatmayın ya da silmeyin. Silinen hesap sizi korumaz; sadece delili ve karşı adım atma imkânınızı yok eder. Bunun yerine hesabı gizliye alın (aşağıda anlatıyoruz).
• Ekran görüntülerini alın. Engellemeden, bildirmeden, bloklamadan önce. Bir kere blokladığınızda sohbete erişiminiz kapanabilir.
• Bunu tek başınıza taşımayın. Güvendiğiniz bir kişiye bugün söyleyin. Kim olacağını bilmiyorsanız aşağıda bir bölüm ayırdık.
• Kendinize zarar verme düşünceleri geliyorsa hemen 112'yi arayın ya da yanınızda bir yetişkin/arkadaş olsun. Bu duygu geçicidir, bu durum da geçicidir; ikisi de şu an öyle hissettirmese bile.

Şantaj varsa: neden ödeme işe yaramıyor

Cinsel içerikli şantajın (sextortion) büyük kısmı organize ve sıradan bir iştir: kişiye özel bir öfke değil, seri üretim bir dolandırıcılık. Genellikle sahte bir profille tanışma, hızlı yakınlaşma, görüntülü konuşma sırasında kayıt ya da ekran görüntüsü, ardından "bunu takipçilerine, ailene göndereceğim" tehdidi şeklinde ilerler. Takipçi listenizin ekran görüntüsünü gönderip korkuyu büyütmek de aynı senaryonun parçasıdır.

Ödeme yapan pek çok kişi bir süre sonra ikinci, sonra üçüncü bir talep alıyor. Karşı taraf için siz artık "ödeyen kişi" oldunuz. Buna karşılık, para akmadığında pek çok şantajcı fazla uğraşmadan başka hedefe geçiyor; çünkü aynı anda onlarca kişiyle uğraşıyorlar ve tehdidi gerçekten uygulamak onlara zaman kaybettiriyor. Bu bir garanti değil, ama gözlenen davranış bu yönde.

Zaten ödeme yaptıysanız kendinizi suçlamayın; korkunun altında herkes ödeyebilir. Yapılacak şey aynı: durdurun, kanalı belgeleyin, bankanıza/ödeme kuruluşuna bildirin ve şikâyette bulunun. Ödeme yapmış olmanız şikâyet hakkınızı ortadan kaldırmaz, aksine para transferinin kaydı savcılık için değerli bir izdir.

• Karşı tarafın verdiği IBAN, hesap adı, kripto cüzdan adresi, telefon numarası ve kullanıcı adlarını kaydedin — bunlar failin en kolay takip edilen ayak izleridir.
• Sohbeti belgeledikten sonra kişiyi engelleyin ve profili platforma bildirin.
• Yeni gelen mesajlara cevap vermeyin; ama silmeyin ve tarihleriyle biriktirin.
• Görüntüler sizin çektiğiniz karelerse, bunun ayrıca bir avantajı olduğunu unutmayın: telif hakkı sizdedir ve pek çok platformda telif bildirimi, içerik bildiriminden daha hızlı işler.

Delil toplama: sayfalar kaybolmadan önce

İçerik bir gün içinde kaldırılabilir, hesap silinebilir, kanal kapanabilir. Sonradan "keşke kaydetseydim" dediğiniz şey, genellikle bugün iki dakikada alabileceğiniz bir ekran görüntüsüdür. Duygusal olarak zor geliyorsa bu adımı güvendiğiniz biriyle birlikte yapın; ekranı sizin yerinize onun kaydırması bile yeter.

Amaç, üçüncü bir kişinin (bir polis memurunun, bir savcının, bir platform çalışanının) tek başına bakınca anlayabileceği düzenli bir dosya oluşturmak. Aşağıdakileri tek bir klasörde toplayın ve klasörün bir kopyasını e-postanıza ya da buluta yükleyin; telefonun kaybolması ihtimaline karşı.

• Tam ekran görüntüsü: içerik, çevresindeki sayfa, üstte adresin göründüğü URL çubuğu ve saat/tarih birlikte görünsün. Kırpılmış, sadece içeriği gösteren görüntü daha zayıftır.
• URL'yi ayrıca düz metin olarak da kaydedin (bir not dosyasına yapıştırın). Ekran görüntüsündeki adres tıklanamaz.
• Hesap bilgileri: kullanıcı adı, profil bağlantısı, varsa görünen ad ve profil fotoğrafı, hesabın açılış tarihi.
• Mesajlaşmanın tamamı: baştan sona ekran görüntüleri ya da ekran kaydı. WhatsApp/Telegram gibi uygulamalarda sohbeti dışa aktarma (export) özelliği varsa onu da kullanın.
• Tehdit ve para talebiyle ilgili her şey: istenen tutar, hesap bilgileri, verilen süre.
• Kendi kronolojiniz: ne zaman başladı, ne oldu, ne zaman fark ettiniz. Kısa maddeler halinde yazın; iki hafta sonra hatırlamanız zorlaşıyor.
• Görüntülerin kendisini gereksiz yere indirip biriktirmeyin. Bağlantı ve ekran görüntüsü işlem başlatmak için yeterlidir; avukatınız ya da savcılık ayrıca isterse o zaman temin edersiniz.

Kendi hesaplarınızı güvene alın (silmeden)

Şantajcının gücü çoğu zaman sizin çevrenize ulaşabilmesinden gelir. Hesabı silmek yerine, kapıyı kapatmak daha işe yarar. Bunu yaparken hiçbir mesajı silmeyin.

Ayrıca hesabınızın gerçekten ele geçirilip geçirilmediğini kontrol edin: bazı vakalarda görüntüler sızdırılmıyor, doğrudan hesaptan çalınıyor.

• Instagram, X, TikTok gibi hesaplarınızı geçici olarak gizli/özel yapın ve takipçi listenizi gözden geçirin.
• Şifrelerinizi değiştirin ve iki adımlı doğrulamayı (2FA) açın — özellikle e-posta hesabınızda, çünkü diğer her şeyin anahtarı odur.
• Hesap ayarlarındaki "oturum açılan cihazlar" listesini kontrol edin; tanımadığınız cihazların oturumunu kapatın.
• Bulut yedeklerinizi (iCloud, Google Fotoğraflar) ve eski cihazlarınızı kontrol edin.
• Yakın çevrenizden birkaç kişiye önceden haber vermeyi düşünün: "Bana ait olduğu iddia edilen bir şey gelirse açmayın, silin, bana söyleyin." Bu, tehdidin en keskin ucunu köreltir.

Platformlara bildirme: Instagram, X, TikTok, Telegram

Büyük platformların hepsi rıza dışı özel görüntüleri yasaklıyor ve bunun için sıradan "gönderiyi şikâyet et" akışından ayrı, daha hızlı işleyen bir yol sunuyor. Doğru kategoriyi seçmek, işlemin saatler mi haftalar mı süreceğini belirleyebiliyor. Kategori seçerken "rızam olmadan paylaşılan özel görüntü", "benim mahrem görüntüm" gibi ifadeleri arayın.

Hesabınız olmasa bile bildirim yapabilirsiniz; platformların yardım merkezlerinde üye olmayanlar için web formları var. Her bildirimin numarasını/onay e-postasını saklayın; yanıt gelmezse ve hukuki yola giderseniz, "bildirdim ama kaldırmadılar" kaydı işinize yarar.

• Instagram/Facebook: İçeriğin sağ üstündeki üç nokta > Şikâyet Et > Çıplaklık veya cinsel içerik > rıza dışı paylaşılan özel görüntü seçeneği. Ayrıca Yardım Merkezi üzerinden hesabınız olmadan da form doldurabilirsiniz.
• X: Gönderi > üç nokta > Şikâyet Et > rıza dışı çıplaklık kategorisi. X, bu tür bildirimlerde hesabın askıya alınmasına kadar gidebiliyor; kimlik doğrulaması isteyebilir.
• TikTok: Videoda basılı tutun ya da Paylaş > Bildir > cinsel içerik/taciz kategorisi. Web sitesindeki geri bildirim formuyla da bildirim yapılabiliyor.
• Telegram: Kanal ya da kullanıcı sayfasında Report/Şikâyet et; ayrıca [email protected] adresine, telif söz konusuysa [email protected] adresine bağlantılarla birlikte yazın. Telegram özel gruplarda yavaş kalabiliyor; bu yüzden Telegram'daki içerik için savcılık ve BTK yolunu paralel yürütün.
• Reddit, Discord, forumlar: Her birinin "rıza dışı mahrem görsel" için ayrı formu var; sitenin altındaki Yardım/Güvenlik bağlantısından ulaşın.
• Sitenin kendisi yanıt vermiyorsa barındırma şirketine (hosting) abuse adresinden yazmak zaman zaman işe yarar.

Google ve arama motorlarından kaldırma

Bir sayfayı internetten silmek başka şey, o sayfanın arama sonuçlarında çıkmasını engellemek başka şey. İkincisi genellikle çok daha hızlı ve pratikte fark yaratanı da odur: insanlar adınızı aradığında karşılarına çıkmaz.

Google'ın rıza dışı paylaşılan müstehcen görüntüler için ayrı bir kaldırma talebi formu var; başvuru ücretsiz ve kişinin kendisi (ya da yasal temsilcisi) yapabiliyor. Formda kaldırılmasını istediğiniz her URL'yi tek tek girmeniz gerekiyor — delil klasörünüzdeki düz metin URL listesi burada işinize yarayacak. Bing ve Yandex'in de benzer kaldırma formları bulunuyor; aynı listeyi onlara da gönderin.

Dürüst not: arama motorundan kaldırma, içeriği kaynak sitede yok etmez ve bağlantıyı doğrudan bilen birine karşı koruma sağlamaz. Yine de yapın; çünkü rastgele karşılaşma riskini büyük ölçüde keser.

StopNCII.org: yayılmadan önce durdurmak

StopNCII.org, tam olarak bu durum için kurulmuş ücretsiz bir servis. Mantığı şu: görüntünüzü kimseye yüklemezsiniz. Sitenin aracı, fotoğrafın ya da videonun dijital parmak izini — hash denen sayısal bir özet — sizin cihazınızda üretir. Sunucuya giden şey yalnızca bu sayı dizisidir; görüntünün kendisi telefonunuzdan ya da bilgisayarınızdan hiç çıkmaz ve kimse ona bakmaz.

Sonra bu hash, katılımcı platformlara iletilir. Biri o görüntüyü yüklemeye çalıştığında sistem eşleşmeyi yakalar ve yükleme yayına girmeden engellenebilir. Bu, aramanın yapamadığı bir şeyi yapar: önleyici çalışır. Henüz hiçbir yerde yayınlanmamış ama yayınlanmasından korktuğunuz görüntüler için de kullanabilirsiniz — elinizde o görüntünün bir kopyası olması yeterli.

Sınırları da açık olsun: yalnızca katılımcı platformlarda çalışır (aralarında büyük sosyal medya ve tanışma uygulamaları var, liste zaman içinde genişliyor), internetin tamamını kapsamaz ve halihazırda bir forumda ya da özel bir Telegram kanalında dolaşan kopyaları geriye dönük silmez. Buna rağmen yapılacaklar listesinin en üst sıralarında olmalı, çünkü emeği az, etkisi kalıcı.

18 yaşından küçükseniz StopNCII yerine küçükler için kurulmuş Take It Down (takeitdown.ncmec.org) hizmetini kullanın; aynı hash mantığıyla, çocuklar ve gençler için çalışır.

Türkiye'de resmî kanallar: kime, ne zaman

Türkiye'de birden fazla kapı var ve hangisinin doğru olduğunu baştan bilmek zorunda değilsiniz. Genel kural: acil ve devam eden bir tehdit varsa polis; içeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi için BTK ve mahkeme; failin cezalandırılması için savcılık.

Karakola giderken delil klasörünüzün çıktısını ya da telefonunuzu yanınıza alın. "Siber suç" dediğinizde ilgili birime yönlendirilmeniz gerekir; il emniyet müdürlüklerinde Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü bulunur. Size "bir şey yapılamaz" denirse ısrar edin ya da doğrudan Cumhuriyet Başsavcılığı'na dilekçeyle başvurun; şikâyetinizi almak zorundadırlar.

• 112 (Acil Çağrı): Devam eden tehdit, takip ya da güvenlik endişesi varsa ilk arayacağınız numara. Eski 155 Polis İmdat hattı da 112'ye yönlendirilir.
• Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü: En yakın karakol üzerinden veya doğrudan başvurabilirsiniz. Şantaj ve rıza dışı görüntü yayma dosyalarına bakan birim burasıdır.
• ihbarweb.org.tr (BTK İnternet İhbar Merkezi): İçerik ihbarı ve 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişim engelleme başvuruları için resmî çevrimiçi kapı.
• guvenliweb.org.tr: BTK'nın güvenli internet bilgilendirme sitesi; başvuru yollarını ve güncel formları buradan takip edebilirsiniz.
• USOM (usom.gov.tr): Zararlı, sahte veya dolandırıcı web siteleri için ihbar merkezi. Doğrudan ifşa içeriği için birinci adres değildir, ama işin içinde sahte site veya oltalama varsa buraya da bildirin.
• CİMER (cimer.gov.tr): Nereye başvuracağınızdan emin değilseniz kullanışlı bir genel kapı; talebinizi ilgili kuruma yönlendirir. Daha yavaştır, acil durumun yerini tutmaz.
• Alo 183 Sosyal Destek Hattı: Kadın, çocuk ve aile alanında 7/24 ücretsiz destek ve yönlendirme; şiddet ve istismar vakalarında ne yapacağınızı bilmiyorsanız arayabilirsiniz.
• Baro Adli Yardım Bürosu: Avukat tutacak durumunuz yoksa, bulunduğunuz ildeki baronun adli yardım bürosuna başvurarak ücretsiz avukat talep edebilirsiniz.

Suç duyurusu ve erişim engelleme (5651)

Rıza dışı özel görüntü paylaşımı Türkiye'de suçtur. Uygulamada en sık gündeme gelen maddeler: özel hayatın gizliliğini ihlal (TCK 134), verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi veya yayılması (TCK 136), şantaj (TCK 107), cinsel taciz (TCK 105) ve hakaret (TCK 125). Şantaj şikâyete bağlı bir suç değildir; savcılık öğrendiği anda soruşturma başlatır. Özel hayatın gizliliğini ihlal gibi bazı suçlarda ise şikâyet süresi vardır, bu yüzden geciktirmemekte fayda var.

Suç duyurusu için avukat şart değil. Cumhuriyet Başsavcılığı'na hitaben yazılmış bir dilekçe yeterlidir: ne olduğunu tarih sırasıyla anlatın, ekran görüntülerini ve URL listesini ek yapın, faili tanıyorsanız kimlik bilgilerini yazın, tanımıyorsanız hesap bilgilerini verin ve içeriğe erişimin engellenmesini de talep edin. Dilekçeyi karakola da verebilirsiniz.

İçeriğin erişime kapatılması için 5651 sayılı Kanun iki yol sunar. Birincisi, sulh ceza hâkimliğine başvurarak içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı istemek (madde 9). İkincisi, özel hayatın gizliliğinin ihlali hallerinde doğrudan BTK'ya başvurmak (madde 9/A); bu yolda engelleme çok kısa sürede uygulanabilir, ancak kararın uygulanmasından itibaren 24 saat içinde sulh ceza hâkimliğine de başvurmanız gerekir; aksi halde tedbir kendiliğinden kalkar. Süreler ve usul zaman zaman değiştiği için başvuru anında güncel formu BTK'nın sayfasından teyit edin ya da bir avukata danışın.

Ayrı bir yol daha var: bu görüntüler aynı zamanda kişisel verinizdir. KVKK kapsamında önce içeriği yayınlayan siteye/platforma yazılı başvurup silinmesini talep edebilir, süresinde yanıt alamaz veya olumsuz yanıt alırsanız Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyette bulunabilirsiniz. Arama sonuçlarından çıkarılması talebiniz reddedilirse de Kurul'a gidebilirsiniz. Bu yol daha yavaştır ama yazılı bir kayıt bırakır ve platformlar üzerinde etkilidir.

Görüntü sahteyse (yapay zekâ, deepfake)

Görüntü aslında size ait değilse, yüzünüz bir başkasının bedenine eklendiyse ya da tamamen yapay zekâyla üretildiyse, yapacaklarınız neredeyse aynıdır ve hakkınız da aynıdır. "Zaten sahte, kanıtlarım" diye beklemeyin; sahte olduğunu ispat etmek sizin ödeviniz değil, içeriği yayanın suçudur.

Platformların hemen hepsinin bu içerikler için de bildirim kategorisi var ve pek çok durumda sahte görüntüler daha hızlı kaldırılıyor. Aynı şekilde savcılığa suç duyurusunda bulunabilir, erişim engelleme talep edebilirsiniz. Delil toplarken, mümkünse kaynağı da kaydedin: içeriğin üretildiği ya da paylaşıldığı hesap, varsa kullanılan uygulamanın adı, sizin orijinal fotoğrafınızın nerede yayınlandığı.

18 yaşından küçükseniz — ya da bir çocuk söz konusuysa

Bu bölüm önceliklidir ve diğer her şeyden önce gelir. 18 yaşından küçük birinin çıplak ya da cinsel içerikli görüntüsü, hangi koşulda çekilmiş olursa olsun çocuk istismarı materyalidir. Sen bunu "kendi rızanla" gönderdiysen bile suçlu sen değilsin: yasa seni korumak için var, cezalandırmak için değil.

Yapılacak şey basit ve nettir: ödeme yapma, yeni fotoğraf gönderme, hiçbir şeyi silme ve bugün bir yetişkine söyle. Anne baban olmak zorunda değil — okul rehber öğretmeni, güvendiğin bir öğretmen, ağabey/abla, hala/teyze, bir aile dostu olabilir. Bir yetişkine söylemek, bu işi tek başına taşımayı bırakmanın en hızlı yolu.

Karşı taraf "ailene söylersen hepsini yayarım" diyor olabilir. Bu cümle, bu dolandırıcılığın en standart parçası ve tam olarak seni yalnız bırakmak için kuruldu. Söylediğin anda gücünü kaybeder.

• 112'yi ara ya da bir yetişkinle en yakın karakola git; siber suç birimi bu dosyalara öncelik verir.
• Alo 183'ü ara: 7/24, ücretsiz ve çocuklara yönelik destek verir; ne yapman gerektiğini adım adım söylerler.
• Çocuk İzlem Merkezleri (ÇİM), çocuklara yönelik cinsel istismar vakalarında tek merkezden ve tekrar tekrar anlattırmadan destek sağlar; polis ya da 183 seni yönlendirebilir.
• takeitdown.ncmec.org üzerinden ücretsiz bir kayıt oluştur: görüntün cihazından çıkmadan, katılımcı platformlarda yayılmasını engellemeye çalışır.
• İçerikte 18 yaşından küçük biri varsa hiçbir arama aracıyla — bizimki dahil — arama yapmayın. Doğru adres polis ve yukarıdaki hatlardır.

Suçlu siz değilsiniz: kime, nasıl anlatılır

Bu tür durumların en ağır tarafı çoğu zaman içeriğin kendisi değil, utançtır. Ve utanç, şantajcının elindeki asıl araçtır: sessiz kalacağınıza güvenirler. Onun için şunu net söyleyelim — birine güvenmiş olmanız, fotoğraf çekmiş ya da göndermiş olmanız, o ilişkide bulunmuş olmanız, sizi olanların sorumlusu yapmaz. Rızanız dışında paylaşan kişi suç işledi; siz mağdursunuz.

Anlatacak kişiyi seçerken şu ölçüt işe yarar: sizi geçmişte kötü bir haber verdiğinizde yargılamadan dinlemiş olan kişi. Mükemmel tepkiyi verecek kişiyi aramayın, yanınızda oturacak kişiyi arayın. Bir arkadaş, bir kardeş, bir öğretmen, üniversitedeki psikolojik danışmanlık birimi, aile hekiminiz olabilir.

Nasıl başlayacağınızı bilemiyorsanız hazır bir cümle kullanın: "Başıma kötü bir şey geldi, çözmek için yardımına ihtiyacım var. Şu an bana tavsiye değil, sadece yanımda olman lazım." Bu kadarı yeter; ayrıntıyı hazır hissettiğinizde anlatırsınız.

Uyku, iştah, konsantrasyon bozulduysa ya da olay aklınızdan çıkmıyorsa bu bir zayıflık değil, travmaya verilen normal bir tepkidir. Bir psikologla ya da aile hekiminizle konuşun; devlet hastanelerinde ve üniversitelerde ücretsiz ya da düşük ücretli destek mevcut. Kendinize zarar verme düşünceleri varsa vakit kaybetmeden 112'yi arayın.

Dürüst sınır: bizim aracımız neyi görür, neyi görmez

Bu sayfa bir şey satmıyor, ama ne yaptığımızı saklamamak da dürüstlüğün parçası. Biz yüz araması yapıyoruz: yüklediğiniz net bir fotoğraftaki yüze benzeyen yüzlerin, herkese açık ve indekslenmiş sayfalarda nerede göründüğünü ararız.

Sınırlar gerçekten önemli. Yalnızca açık web'i görürüz: kapalı Telegram kanalları, özel gruplar, gizli hesaplar, üyelik ya da ödeme duvarı arkasındaki siteler ve arama motorlarını engelleyen sayfalar bize görünmez. İfşa içeriğinin önemli bir kısmı tam olarak buralarda dolaşır. Yani hiçbir sonuç çıkmaması iyi haberdir ama kanıt değildir: "açık ağda bulamadık" demektir, "hiçbir yerde yok" demez.

İkinci sınır: benzerlik kimlik değildir. Sonuçlar bir benzerlik puanıyla gelir; yüksek puan "bu iki görüntü birbirine çok benziyor" demektir, "bu kesinlikle o kişidir" demez. Ürettiğimiz rapor bir ipucudur, delil değildir; savcılığa ya da platforma giderken asıl dayanağınız kendi ekran görüntüleriniz ve URL kayıtlarınız olmalıdır.

Üçüncüsü ve en kesini: bu yalnızca kendinizi korumak içindir. Başkasının özel fotoğraflarını aramak, anonim kalmayı seçmiş birini deşifre etmek ya da birini takip etmek için değildir; 18 yaşından küçük hiç kimse için hiçbir şekilde kullanılmaz.

Bundan sonra: yeniden yükleme olursa

İçerik kaldırıldıktan sonra bir süre yeniden ortaya çıkabilir; bu, sürecin başarısız olduğu anlamına gelmez, bu tür içeriğin doğası böyledir. Panik yapmadan aynı döngüyü tekrarlayın: belgeleyin, bildirin, kaldırtın, gerekiyorsa dosyanıza ekleyin.

Delil klasörünüzü bir yıl boyunca saklayın; soruşturma uzayabilir, yeni bir başvuru gerekebilir. Adınızı ve kullanıcı adlarınızı ara ara aratmak, ilk siz görün diye faydalıdır — ama bunu her gün yapmayın; kontrol arayışı bir noktadan sonra iyileşmenin önüne geçiyor. Haftada bir gün, on dakika yeterli.

Ve zamanla şunu göreceksiniz: bu olay hayatınızın tanımı değil, başınıza gelen kötü bir şey. Kaldırılan her bağlantı, atılan her adım kontrolü biraz daha size geri veriyor.